INFORME GLOBAL 2007 SOBRE A CORRUPCIÓN EN ESPAÑA
emitido por TRANSPARENCY
INTERNATIONAL ESPAÑA

En España, a multiplicación de escándalos vinculados á denominada corrupción urbanística está reforzando a tradicional imaxe cínica da cidadanía española sobre os nosos gobernantes e contribuíndo a deslegitimar as institucións democráticas. Os últimos datos do barómetro do CIS, correspondente a outubro de 2006, dannos a peor valoración da situación política desde marzo de 2004, en concreto, o 37,4% dos encuestados consideraban que a situación política era mala ou moi mala. Os datos comparados existentes, ademais, demóstrano sólidamente:
en países democráticos, onde a cidadanía ten información e pode expresarse, a corrupción xera desconfianza cara á política, os políticos e as institucións.

Vexamos os datos dos 50 países con mellor puntuación en 2005:
España está situada no lugar 23 de 158 países. A súa puntuación é 7, e é superada en tres décimas por Chile ou Xapón, aínda cando supera en dous puntos a Italia.
Vexamos agora a situación en 2006:
España continúa no posto 23, pero o seu puntuación, que é o relevante, descendeu a 6,8 (menor puntuación significa maior percepción de corrupción) e o diferencial cos países superiores é maior, de 0,3 a 0,5, e cos de abaixo inferior, pois Estonia xa está a piques de colocarse na mesma puntuación de España. Con este dato de 2006 crébase unha tendencia que era en xeral moi positiva (como se pode comprobar na Táboa 1.) e que nos situaba, desde 1996, nunha mellora case permanente e, desde o ano 2000, nunha puntuación de 7, cunha pequena excepción en 2003, que se descendeu a 6,9.

Non é sinxelo definir a causa desta baixada de puntuación, que expresa un ascenso na percepción de que en España hai corrupción, aínda que parece abofé que a corrupción urbanística ten moito que ver. A situación de España, ademais, expresa un empeoramiento con respecto ao ano 2005, no seu conxunto, pero sobre todo en relación á clase política e empresarial, así os datos de España en 2005- 2006 son:
O 63% dos encuestados considera aos partidos bastante corruptos ou extremadamente corruptos, o 41% considera aos legislativos bastante corruptos ou extremadamente corruptos, o 54% ás empresas e o 44% aos medios de comunicación. En canto aos servizos públicos en xeral, o 40% considera bastante corrupto ou moi corrupto ao sistema legal/poder xudicial, o 29% á policí­a, o 47% aos servizos de registros e permisos, o 29% aos servizos públicos telefónicos, de gas, electricidade e o 37% á recaudación de impostos.

De acordo cos estudos, a preocupación dos españois pola corrupción en comparación con outros problemas seguiu sendo relativamente baixa nestes últimos anos.
Se tivésemos que preguntarnos como é posible que considerando que, ao seu xuízo, existe tanta corrupción preocúpelles tan pouco, a resposta non é sinxela, pero unha hipótese verosímil é que a corrupción preocupa cando afecta á vida persoal e familiar ou pon en perigo a estabilidade política e económica, e ningún deses supostos déronse nos últimos 10 anos.

En conxunto, é preciso dicir que España está vivindo un certo retroceso na liña de mellora que se construíu en relación á percepción de corrupción existente nas nosas institucións políticas e administrativas, é dicir, estase incrementando a percepción de que existe corrupción e de que esta afecta a amplas estruturas do goberno e dos negocios. Tamén empeza a existir un certo clima de escándalo en relación á corrupción no nivel local de goberno, en especial coa vinculada ao ámbito urbanístico. Todo iso reforza a tradicional visión cínica dos españois con respecto ao poder e, en concreto, ao Goberno e as súas Administracións. A progresiva deslegitimación da acción pública é a inmediata consecuencia deste tipo de fenómenos sociais que, se non se paran a tempo, acaban deteriorando a democracia e abrindo a vía a populismos e extremismos de todo tipo. Obviamente, tamén dificultan a actuación das Administracións, as cales requiren da colaboración cidadá para a súa plena eficacia. E, por suposto, obrigan á introdución de mecanismos de control e chequeo cada vez máis sofocantes, co que a necesaria agilidad e flexibilidad na Administración desaparecen.
Por todo iso, é preciso desenvolver canto antes mecanismos que poñan un freo ao fenómeno e transmitan á opinión pública que os gobernos reaccionan e actúan sen dilación, nin lastres contra as causas do problema, non só contra os seus efectos. A cidadanía española non é, contra o que podería esperarse, moi crítica co actual goberno nesta materia, de feito, España é un dos 3 países de Europa onde os cidadáns dan unha puntuación máis alta a goberno nas súas actividades de loita contra a corrupción. O goberno reaccionou e iso tivo o seu impacto. No entanto, aínda preto do 60% están insatisfeitos coa resposta gobernamental. En suma, hai que seguir traballando.

O suborno defínese por Nacións Unidas como la promesa, o ofrecimiento ou a concesión a un funcionario público, en forma directa ou indirecta, dun beneficio indebido que redunde no seu propio provecho ou no doutra persoa ou entidade co fin de que devandito funcionario actúe ou se absteña de actuar no cumprimento das súas funcións oficiais. E o tráfico de influencias sería, de novo segundo Nacións Unidas, a promesa, o ofrecimiento ou a concesión a un funcionario público ou a calquera outra persoa, en forma directa ou indirecta, dun beneficio indebido co fin de que o funcionario ou a persoa abuse da súa influencia real ou suposta para obter dunha administración ou autoridade dun Estado un beneficio indebido que redunde en provecho do instigador orixinal do acto ou de calquera outra persoa.